Cümle yapısı: Ortaç yan cümleleri: -ing, V3, Having

Bu bölümde

• Üç adımda kısaltma

  Bağlacı at (when, because, after), iki yarıda aynı olan özneyi at, fiili ortaç yap. Because she felt tired, she went to bed early. → Feeling tired, she went to bed early. Bu kısaltma yalnız iki yarının öznesi aynıysa yapılır.

• Hangi biçim?

  Aynı anda ya da sebep (etken): -ing: Feeling tired, she went to bed early. · Önce biten (etken): Having + V3: Having read the instructions, we started building the model. · Edilgen: V3: Written in simple English, this book is perfect for beginners. · Önce biten (edilgen): Having been + V3: Having been chosen as team captain, she gave a short speech. · Bağlaçla: while / after / before + -ing: While waiting for the bus, we played a word game.

• Ne anlatır? Zaman, sebep, sonuç

  Zaman: = When they heard the bell. Türkçedeki -ınca gibi.

  Örnek: Hearing the bell, the students ran outside. (Zili duyunca öğrenciler dışarı koştu.)

  Örnek: Being the oldest child, Selin helps her little brothers with their homework. (En büyük çocuk olduğu için Selin küçük kardeşlerine ödevlerinde yardım eder.)

• Having + V3 ve V3

  Having + V3: biriktirme önce bitti, alma sonra oldu. Sıra önemliyse Having kullanılır.

  Örnek: Having saved enough money, Emre bought a new skateboard. (Yeterince para biriktirdikten sonra Emre yeni bir kaykay aldı.)

  Örnek: Having been chosen as team captain, she gave a short speech. (Takım kaptanı seçildikten sonra kısa bir konuşma yaptı.)

• Bağlaçla: anlam netleşir

  while = -ken. Bağlaç kalsa da özne yine aynı olmalı.

  Örnek: While waiting for the bus, we played a word game. (Otobüsü beklerken bir kelime oyunu oynadık.)

  Örnek: After finishing the race, the runners drank some water. (Yarışı bitirdikten sonra koşucular biraz su içti.)

• Altın kural: aynı özne

  Okuyucu ortacın gizli öznesini virgülden sonraki özne sanır. “Arriving at the museum, the doors were closed.” yanlıştır: kapılar müzeye varmış gibi okunur. İki düzeltme yolu var: ana cümlenin öznesini değiştir ya da tam yan cümleye dön.

• İki düzeltme

  1. yol: ana cümlenin öznesi varan kişi olur (we).

  Örnek: Arriving at the museum, we found the doors closed. (Müzeye vardığımızda kapıları kapalı bulduk.)

  Örnek: When we arrived at the museum, the doors were closed. (Müzeye vardığımızda kapılar kapalıydı.)

• İpucu

  Biçimi seçmeden önce iki soru sor. 1) Özne işi yapıyor mu, iş ona yapılıyor mu? Yapıyorsa -ing / Having + V3, yapılıyorsa V3 / Having been + V3. 2) Aynı anda mı, önce mi? Önce bittiyse ve sıra önemliyse Having.