Dolaylı sorular ve emirler (asked if…, told me to…)

Kurallar

• Kural 1: evet/hayır sorusu → if / whether

  Soruda soru kelimesi yoksa if ya da whether ekleriz. Sonra düz cümle sırası gelir: özne + fiil.

  Kalıp: asked (+ kişi) + if / whether + özne + fiil

  Örnek: "Do you like jazz?" → Ali asked me if I liked jazz. (Ali caz sevip sevmediğimi sordu.)

  Örnek: "Can you swim?" → The coach asked whether we could swim. (Antrenör yüzme bilip bilmediğimizi sordu.)

• Kural 2: soru kelimeli soru → where / what / why…

  Soru kelimesi kalır, ama arkasından yine özne + fiil gelir. do / does / did kullanılmaz, soru işareti konmaz.

  Kalıp: asked + soru kelimesi + özne + fiil

  Örnek: "Where did you park?" → Dad asked where I had parked. (Babam nereye park ettiğimi sordu.)

  Örnek: "What are you reading?" → Mia asked what I was reading. (Mia ne okuduğumu sordu.)

• Kural 3: emir ve rica → told / asked + kişi + to

  Emir için told, rica için asked kullanırız. Arkasından kişi ve to + yalın fiil gelir. Olumsuzda not to.

  Kalıp: told / asked + kişi + (not) to + fiil

  Örnek: "Close the door, please." → She asked me to close the door. (Kapıyı kapatmamı rica etti.)

  Örnek: "Don't run!" → The teacher told us not to run. (Öğretmen koşmamamızı söyledi.)

• Kural 4: zaman ne zaman kayar?

  Olay ve soru geçmişte kaldıysa zaman bir adım geri kayar: is → was, did → had done, will → would, can → could. Hâlâ geçerli bir durumsa kaydırmak zorunlu değildir: *She asked me where I live.*

  Örnek: Yesterday, Leo asked me if I was free that evening. (Dün Leo o akşam boş olup olmadığımı sordu.)

  Örnek: Last week, she asked if I would come the next day. (Geçen hafta ertesi gün gelip gelmeyeceğimi sordu.)

Sık yapılan hatalar

• She asked me where did I live. → She asked me where I lived.

  Aktarılan soruda did yok, düz sıra var.

• He said me to wait. → He told me to wait.

  Kişi + to + fiil → told, said değil.

• They asked if or not we were coming. → They asked whether or not we were coming.

  “or not” hemen arkasından gelecekse whether kullanılır.