Ortaç yan cümleleri (Having finished…, Built in…)

Kurallar

• Kural 1: İki kısmın öznesi aynı olmalı

  Ortaç kısmının gizli öznesi, ana cümlenin öznesiyle aynı olmalı. Yoksa cümle komik bir anlam kazanır (buna dangling participle, “sarkan ortaç” denir)!

  Kalıp: (Özne gizli) -ing …, aynı özne + fiil …

  Örnek: Opening the fridge, Mert found a big watermelon. (Buzdolabını açınca Mert kocaman bir karpuz buldu. (Açan da bulan da Mert))

  Örnek: Looking up, we saw a rainbow. (Yukarı bakınca bir gökkuşağı gördük.)

• Kural 2: -ing = aynı anda / sebep (etken)

  Özne işi kendisi yapıyorsa ve iki eylem aynı anda (ya da hemen art arda) oluyorsa veya biri diğerinin sebebiyse -ing kullanırız. Türkçedeki “-ken, -ınca, -dığı için”.

  Kalıp: V-ing …, özne + fiil

  Örnek: Humming a song, Grandma made the pastry. (Bir şarkı mırıldanarak büyükannem hamur işini yaptı.)

  Örnek: Feeling cold, I closed the window. (Üşüdüğüm için pencereyi kapattım.)

• Kural 3: Having + V3 = önce olan eylem

  Bir eylem diğerinden önce tamamlandıysa Having + V3 kullanırız. Türkçedeki “-dıktan sonra / -mış olarak”. Edilgen hâli: Having been + V3 (Having been invited …).

  Kalıp: Having + V3 …, özne + fiil

  Örnek: Having packed our bags, we waited for the taxi. (Çantalarımızı hazırladıktan sonra taksiyi bekledik.)

  Örnek: Having lived in Japan, Deniz can use chopsticks well. (Japonya'da yaşamış olduğu için Deniz yemek çubuklarını iyi kullanabiliyor.)

• Kural 4: V3 = edilgen anlam

  Özne işi yapmıyor da ona yapılıyorsa (edilgen) fiilin 3. hâli (V3) gelir. Türkçedeki “-ılmış, -ılan”.

  Kalıp: V3 …, özne + fiil

  Örnek: Painted by a famous artist, the picture is very valuable. (Ünlü bir sanatçı tarafından yapılmış olan resim çok değerli.)

  Örnek: Surprised by the thunder, the puppy hid under the sofa. (Gök gürültüsüne şaşıran yavru köpek kanepenin altına saklandı.)

• Kural 5: İsimden sonra, bağlaçla ve olumsuz hâl

  Ortaçlar bir ismi de tanımlayabilir: the girl standing there (= who is standing), the cake made by Mom (= which was made). When, while, after, before, once, if gibi bağlaçlardan sonra da gelebilir: *While waiting…, Once opened…* Olumsuz için başa not koyarız: Not knowing, Not having seen.

  Kalıp: isim + V-ing / V3 · Not + V-ing / having + V3

  Örnek: The man selling balloons is my uncle. (Balon satan adam benim amcam.)

  Örnek: Not having a map, we asked a shopkeeper for directions. (Haritamız olmadığı için bir esnaftan yol tarif etmesini istedik.)

Sık yapılan hatalar

• Walking to school, the rain started. → Walking to school, I got caught in the rain.

  Yağmur okula yürümez! Özneler aynı olmalı.

• Having finish lunch, we played. → Having finished lunch, we played.

  Having'den sonra V3.

• Writing in 1850, the book is still popular. → Written in 1850, the book is still popular.

  Kitap yazılır (edilgen) → V3.